Puráááh vidáááhhhh; het zou de titel van een zomerkraker kunnen zijn waarmee zanger Jan Smit een hele volksstam hossend in beweging krijgt. Maar dat zou de ware betekenis ervan tekortdoen. In Costa Rica is pura vida (puur leven) een levensfilosofie, eentje die de nationale identiteit weerspiegelt. Een motto dat ook nog eens letterlijk zichtbaar wordt in het zogenaamde Groene Seizoen: van mei tot en met november verandert het land namelijk in duizend tinten groen. Salt verzamelde 10 onderdompeltips.
Costa Rica is geen groot land – met zo’n 51.100 km² is het maar net iets groter dan Nederland – maar de natuur barst hier uit z’n voegen. In dit Midden-Amerikaanse paradijs, ingeklemd tussen de Caribische Zee en de Grote Oceaan, is meer dan 30% van het grondgebied beschermd als nationaal park of reservaat. En dat is niet voor niets; bijna 6% van de wereldwijde biodiversiteit leeft hier, van kleurrijke kikkers en luiaards tot bultrugwalvissen en toekans (ja, die vogel die ook in Nederland veelvuldig langs de Nederlandse snelwegen ‘vliegt’).
Waar je ook kijkt, overal krioelt, fladdert of bloeit iets. Voeg daar actieve vulkanen, nevelwouden, tropische stranden, 28 nationale parken en bergen tot bijna 4.000 meter hoog aan toe en je hebt een land dat voelt als een heel continent in zakformaat. Hierin wonen zo’n 5,2 miljoen inwoners waarvan het merendeel in de Centrale Vallei, rond de hoofdstad San José. Liberia is de toegangspoort tot het vulkanische noorden, terwijl Puerto Limón aan de Caribische kant een Afro-Costarricaanse sfeer ademt. En in Puerto Viejo in het zuidoosten ontmoeten surf, reggae en cacao elkaar op een laid-back ritme.
1. Wildlife Wonderland
Waar: Corcovado National Park, Osa-schiereiland, zuidwestkust. In het uitgestrekte Corcovado National Park (424 km²) op het afgelegen Osa-schiereiland wandel je door een van de meest biodiverse gebieden ter wereld. Hier leven maar liefst vier soorten apen – brulaap, witschouderkapucijn, slinger- en doodshoofdaapje – naast tapirs, krokodillen en met wat geluk zelfs jaguars. Verspreid over het park vind je vijf zogenaamde Ranger Stations, waarvan Sirena de hoofdpost is. Deze stations zijn allemaal een ideale uitvalsbasis voor ‘n een- of meerdaagse jungletour die je altijd onder begeleiding maakt.
Zo doe je dat: Boek minimaal twee maanden vooraf, draag lange mouwen tegen muggen, neem een verrekijker (8x) en een waterdichte dagrugzak met je mee.
Wist je dat…? Brulapen behoren tot de luidruchtigste dieren ter wereld: hun oerkreet draagt tot wel 5 kilometer ver door de jungle.
2. Nachtsafari
Waar: Monteverde Cloud Forest Reserve, noordwesten, en Tortuguero aan de Caribische kust. Een nachtsafari is geen spontane boswandeling. Rond 18.00 uur, net na zonsondergang, ga je op pad met een gids die weet waar boomkikkers paren, waar tarantula’s hun hol hebben en ook welke geluiden je níet wilt volgen. Bij de Frog Pond in Monteverde kun je de zeldzame glass frogs zien – doorzichtige kikkers waarbij je hun hart kunt zien kloppen. Heel anders is Tortuguero, aan de Caribische kust. Dit is geen nevelwoud maar een mozaïek van kanalen, regenwoud en stranden, alleen bereikbaar per boot of klein vliegtuig. Hier draait de nachtervaring van augustus tot oktober om de groene zeeschildpadden die massaal aan land komen om eieren te leggen.
Zo doe je dat: Neem een krachtige zaklamp (200 lumen), draag rubberlaarzen en respecteer stilte – veel dieren oriënteren zich op geluid.
Wist je dat…? De vrouwtjes schilpadden keren bijna altijd terug naar het strand waar ze zelf ooit uit het ei kropen – een fenomeen dat natal homing heet.
3. Het paradijs voor Vogelaars
Waar: San Gerardo de Dota (Los Quetzales National Park, centrale hooglanden), Kekoldi Indigenous Reserve (Caribische kust). Wie droomt van het zien van de quetzal – de mythische vogel met smaragdgroene veren en meterslange staart – moet afreizen naar San Gerardo de Dota, een klein bergdorpje op 2.200 meter hoogte in de centrale hooglanden. Hier, in het nevelwoud van Los Quetzales National Park, vang je in de vroege ochtend bijna gegarandeerd een glimp van deze paradijsvogel op. In het Green Season worden er regelmatig quetzals gespot, vaak foeragerend op wilde avocado’s.
Aan de Caribische kant kun je van een heel ander spektakel genieten: de vogeltrek. Vanaf een uitkijkpunt in het Kekoldi Indigenous Reserve, vlak bij Puerto Viejo kun je van augustus tot en met november duizenden roofvogels – haviken, gieren en valken – langs de luchtstromen zien glijden. Op piekdagen vliegen er soms wel meer dan 100.000 vogels over in een paar uur tijd.
Zo doe je dat: Beste tijd is zonsopkomst, neem een veldgids of download de ‘Merlin Bird ID’-app.
Wist je dat…? De quetzal overleeft niet in gevangenschap. Voor de Maya’s en Azteken symboliseerde deze vogel daarom vrijheid – een vogel die letterlijk sterft als je hem zijn vrijheid ontneemt. De quetzal werd door de Maya’s bovendien zo vereerd dat het doden ervan met de dood werd bestraft.
4. Walvissen in Slow Motion
Waar: Uvita, Marino Ballena National Park, zuid-Pacifische kust.
Walvisspotters vinden in het Marino Ballena National Park in Uvita hun walhalla. Vooral in het ‘green season’ komen de bultrugwalvissen hier naartoe om te paren en te kalven. Diverse organisaties nemen je mee het water op om de reuzen te bekijken. Let op: kies voor een operator die werkt met Asociación de Operadores de Turismo de Uvita – zij varen met respect voor de dieren, houden afstand en beperken het aantal boten. Extra tip: plan je tocht tijdens laagtij, dat is het moment dat er een iconische zandbank zichtbaar wordt die de vorm heeft van een walwisstaart. Drie keer raden hoe deze zandbank is gedoopt: de ‘walvisstaart’. Jij mag nooit meer raden.
Zo doe je dat: Kies voor operators met duurzaamheidskeurmerk, neem een waterdichte camera en zonnebescherming mee.
Wist je dat…? Bultrugwalvissen zingen liederen die wel 20 minuten duren en honderden kilometers ver te horen zijn.
5. De Kracht van de Regen
Waar: Bajos del Toro (Catarata del Toro) & La Fortuna, centrale hooglanden. Wil je watervallen op hun krachtigst zien? Ga naar de Catarata del Toro in Bajos del Toro, een 90 meter hoge waterval die zijn douchebak rechtstreeks in een oude vulkaankrater leegt. Vergelijkbaar maar iets minder hoog (70-75 meter) is de La Fortuna Waterfall waar je in het bassin ook kunt zwemmen. In het groene seizoen zijn trails vaak glad, dus waterdichte schoenen met een bijtgrage zool zijn een must. Of kies voor een avontuurlijke rafttocht over de Pacuare, een van de spectaculairste en top 5 mooiste wildwaterrivieren ter wereld met stroomversnellingen klasse III tot IV die je door deze spoelbak duwen. Een stuk minder heftig maar schilderachtig mooi is de Sarapiquí. Op welke rivier je ook dobbert, overal op het water voel je de hete adem van de jungle.
Zo doe je dat: Kies een betrouwbare, gecertificeerde touroperator met ervaren gidsen
Wist je dat…? Tropische regen kan zo hard vallen dat vogels tijdelijk stoppen met zingen omdat ze elkaar niet meer horen.
6. Vulkanische Wellness
Waar: Arenal & Rincón de la Vieja, noordwesten.
De warmwaterbronnen bij Arenal variëren van luxe (Tabacón Thermal Resort) tot gratis (El Choyin, een rivierbron naast de weg). In Rincón de la Vieja National Park vind je natuurlijke modderbaden bij Las Pailas trail, waar kokende modderpoelen naast koude beekjes liggen – de ultieme wisseldouche van de natuur. Het vulkanische mineraalwater bevat zwavel en silicium wat goed schijnt te zijn voor huidherstel.
Zo doe je dat: Ga vroeg of laat, draag slippers, de stenen zijn heet en neem oude zwemkleding mee.
Wist je dat…? In Rincón de la Vieja borrelen meer dan 30 fumarolen, modderpoelen en heetwaterbronnen uit één vulkaancomplex. Het park wordt daarom ook wel het ‘Yellowstone van Costa Rica’ genoemd.
7. Eco Tourisme – 5 Blaadjes
Waar: Lapa Rios Lodge (Osa-schiereiland), Rancho Margot (Arenal-regio). In Costa Rica kennen ze het CST-certificaat voor lodges, hotels en eco-resorts die duurzaam opereren. CST is de afkorting voor Certification for Sustainable Tourism, een programma dat is opgezet door het Instituto Costarricense de Turismo (ICT) en dat wereldwijd wordt gezien als een van de strengste duurzaamheidssystemen in toerisme. Hoe meer ‘blaadjes’ – vergelijkbaar met sterren – hoe hoger je scoort in duurzaamheid. Zo draagt de Lapa Rios Lodge (Osa-schiereiland) met 17 bungalows bij aan de bescherming van meer dan 400 hectare primair en secundair regenwoud, en aan de ontwikkeling van de lokale gemeenschap. Een ander goed voorbeeld is Rancho Margot (Arenal-regio) dat volledig draait op waterkracht en maaltijden serveert uit eigen permacultuurtuin. Kies voor tours die lokale gemeenschappen steunen, zoals het planten van mangroves bij Nicoya of help mee met het beschermen van schildpaddennesten in Playa Ostional.
Zo doe je dat: Boek direct bij de accommodatie, dan gaat je geld niet naar tussenpartijen, en vraag naar projecten die je kunt ondersteunen.
Wist je dat…? Costa Rica haalt meer dan 98% van zijn energie uit hernieuwbare bronnen.
8. Peddelen tussen Mangroves
Waar: Tortuguero (Caribische kust) & Golfo Dulce (zuidwesten). In Tortuguero kun je met een lokale gids in een kajak door mangrovekanalen glijden op zoek naar leguanan, kaaimannen, apen en met een beetje geluk ook zeeschildpadden. Ook nachttours zijn hier mogelijk, in bioluminescent water waarbij elke peddelslag fonkelende planktonsporen achterlaat. De mangroves in Golfo Dulce zijn een uniek ecosysteem waar je langs de kust peddelt met uitzicht op de bergen en het regenwoud. Hier maak je kans op het spotten van dolfijnen, walvissen en zeeschildpadden.
Zo doe je dat: Boek een lokale gids, neem reef-safe zonnebrand mee en een drybag die je spullen drooghoudt.
Wist je dat…? Mangrovebossen slaan tot vijf keer meer CO₂ op dan regenwouden, en zijn daarmee ware klimaatkampioenen.
9. De Smaak van het Land
Waar: Naranjo (Centrale Vallei) & Puerto Viejo (Caribische kust). In de Centrale Vallei kun je tijdens de Espiritu Santo Coffee Tour in Naranjo zelf koffiebonen plukken en branden. In Puerto Viejo op de Caribische kust neemt Caribeans Chocolate je mee door de cacaoplantage en laat je zelf bonbons maken. Tip: koop ongezoete cacaonibs – ze geven energie tijdens hikes en zijn vol antioxidanten.
Zo doe je dat: Koop direct bij de boe en vraag naar biologische teelt.
Wist je dat…? In Costa Rica wordt koffie ‘el grano de oro’ genoemd – het gouden graan – omdat het ooit belangrijker was voor de economie dan goud zelf.
10. Golfsurfen in het Groen
Waar: Santa Teresa (Nicoya-schiereiland), Tamarindo (noordwestkust), Pavones (zuidwestkust).
Santa Teresa en Tamarindo zijn perfect voor beginners en medium gevorderde surfers: lange golven, warme watertemperatuur en een relaxte surfscene. Pavones is legendarisch onder gevorderden vanwege de linker pointbreak die tot wel 900 meter kan doorlopen – een van de langste ter wereld.
Zo doe je dat: Surfboards huur je vanaf $ 10 per dag, lessen vanaf $ 40. In het Green Season zijn de line-ups rustiger en de golven constanter.
Wist je dat…? Pavones is zo afgelegen dat er geen officiële straatnamen zijn – locals wijzen je de weg met “links bij de grote mango, rechts bij het blauwe huis”.
Wist je dat…?
- Gallo Pinto – Het nationale ontbijt: rijst en zwarte bonen, vaak met koriander, ui en het onmisbare ‘Salsa Lizano’ (een soort kruidige saus). Wordt meestal geserveerd met roerei, kaas en tortilla’s.
- Agua de Sapo (paddenwater) – geen kikker in zicht, maar een populair drankje bestaande uit een verfrissende mix van gember, limoensap en rietsuiker.
- Costa Ricanen noemen zichzelf Ticos en Ticas.
- De bekendste uitdrukking: ¡Pura Vida! – betekent letterlijk ‘puur leven’ maar wordt gebruikt voor alles: ‘Hallo’, ‘Bedankt’, ‘Hoe gaat het?’, ‘Fantastisch!’.
- Als iets heel leuk is, zeggen Tico’s ook wel tuanis (uit het Engels “too nice”).
- De guanacasteboom is de nationale boom en staat symbool voor bescherming en gemeenschap; veel dorpen hebben er één op het centrale plein.
- Oxcarts (houten ossenkarren, vaak fel beschilderd) zijn nationaal erfgoed en symboliseren hard werken en landelijke traditie.
- Tico time: afspraken zijn flexibel – 10 tot 20 minuten te laat komen is sociaal acceptabel, zeker buiten de steden.
- Luiaards komen maar één keer per week uit de boom om hun behoefte te doen – en dat doen ze meestal op exact dezelfde plek.
Meer Costa Rica? Ga naar visitcostarica.com
