Pak je fiets, trek je wandelschoenen aan en stap op een van de meer dan 300 langeafstandspaden of volg een route op de ruim 200.000 kilometer aan gemarkeerde trails die ons buurland rijk is. Van het donkere Zwarte Woud tot de ruige Eifel: slaap in eco-stekken, eet Allgäuer kaas alsof het je laatste maaltijd is en drink lokaal bier dat smaakt naar vakwerk en vrijheid. In de nationale parken hoor je alleen de wind en je eigen hartslag. En in de steden? Hier vind je deelfietsen op elke straathoek, OV dat op tijd rijdt en parken waar je zo een dag verdwijnt. Feel Good? Sicher!
Gravel Crossing
Het Zwarte Woud (Schwarzwald) is geen decorstuk voor een braaf prentenboek, het is een levend avontuur. Een ideale voedingsbodem voor sprookjes, maar in dit woud schrijf je elk hoofdstuk zelf.
Eeuwenlang was het Zwarte Woud een ondoordringbaar rijk van Keltische stammen, houthakkers en mijnwerkers. Nu is het een walhalla voor avonturiers en natuursnuivers. Vooral in de herfst, wanneer de eindeloze dennen en sparren het donkergroene contrast vormen voor de loofbomen die in dit seizoen de hellingen in vuur en vlam zetten, is deze natuurparel magisch. Trap jezelf over grindpassen en boswegen op de Naturparke Gravel Crossing, een meerdaagse gravelbike-expeditie die de deelstaat Baden-Württemberg van noord naar zuid in 690 km, 11 etappen en 14.000 hoogtemeters oversteekt.
Onderweg vink je niet alleen het Zwarte Woud af maar ook de natuurparken Neckartal-Odenwald en Stromberg- Heuchelberg. Voor ‘voetgangers’ ligt de Westweg Trail uitgerold. Dit 288 kilometer en 12 etappen langeafstandswandelpad van Pforzheim naar Basel wordt getipt als een van de mooiste wandelroutes van Duitsland. Of ga mee met vlotvaarder Johan en zak in 32 km en 2 etappen de rivier af en kom onderweg meer te weten over het leven van de boeren en houthakkers in het Kinzigtal.
Brotzeit
Er is geen land waar het brood zo’n belangrijk onderdeel is van het dagelijks leven als in Duitsland. Brood is hier erfgoed, een monument, een liefdesverklaring in graan en gist.
Duizenden jaren terug, toen de Romeinen nog hun legionairs voedden met platte broden, begonnen de Germanen al te experimenteren met rogge, tarwe en spelt. Middeleeuwse molens draaiden dag en nacht, en brood werd het anker van elke maaltijd.
Het was niet alleen voedsel; het was cultuur, identiteit, en soms zelfs valuta. In de eeuwen die volgden, groeide de bakkersgilde uit tot trotse wachters van recepten die vaak strenger bewaakt werden dan staatsgeheimen. Van de beroemde zachte pretzels tot voedzaam volkoren- en roggebrood en van beschuit tot pumpernickel. Of de zoete varianten zoals de franzbrötchen uit Hamburg, de donuts uit Berlijn of de internationaal geprezen Stollen uit Dresden.
Vandaag de dag worden volgens het Duitse Broodinstituut dagelijks meer dan 3000 verschillende soorten brood en andere bakproducten verkocht. Bovendien is Brot sinds 2014 erkend als onderdeel van het immaterieel cultureel erfgoed van Duitsland. Zelf bakken? Klik hier en ga aan de slag met een van de recepten.
Wine hikes & rides
Duitsland is een wijnland. Dat weten de Duitsers zelf al heel erg lang, maar ook buiten de grenzen weten steeds meer mensen de 13 wijnregio’s te vinden die het land inmiddels telt – van Ahr en Mittelrhein vrij dicht bij Nederland tot Saksen in het Oosten beroemd om hun Sekt. De meeste van deze druivenparadijsjes hebben fantastische wandelingen of fietstochten die door of langs de wijngaarden lopen. Drie tips van de Salt redactie.
Wijngebied Mosel (Moezel)
• Kenmerken Een van de oudste en bekendste wijnregio’s van Duitsland die zich uitstrekt langs de rivier de Moezel, van Trier tot Koblenz, en ook de zijrivieren Saar en Ruwer omvat. De wijngaarden klampen zich hier vast aan de onwaarschijnlijk steile leisteenhellingen – sommige met een hellingshoek tot wel 70% zoals de Bremmer Calmont, de steilste wijngaard ter wereld. De wijngaard staat bekend om zijn spectaculaire uitzichten en de uitdagingen die het biedt voor de wijnbouwers, die hier alles met de hand moeten doen.
• Druivensoort Riesling.
• Doen Mosel Steig: lange afstandswandelpad van 365 km en 24 etappes. Moselle Cycle Route: een fietsroute (250 km) langs de Moezel, van Perl naar Koblenz. Calmont Klettersteig: een spectaculaire klettersteigroute van 3 km langs de steilste wijnberg ter wereld met trappen, staalkabels en ijzeren beugels.
Wijngebied Rheingau
• Kenmerken Eén van de meest prestigieuze Riesling‑regio’s van Duitsland, met rijke bodems, milde winters en focus op kwaliteit. De zuid-gerichte hellingen langs de Rijn die veel zon pakken, de beschutting door het Taunusgebergte, waardoor het klimaat relatief mild blijft en de bodemvariatie van leisteen, kwartsiet en löss geven de wijnen dat extra duwtje in complexiteit, zoals wijnkenners het graag uitleggen.
• Druivensoort Voornamelijk Riesling (70-80%) en Spätburgunder (Pinot Noir).
• Doen De Riesling Loops rond Wiesbaden en tussen Hochheim en Lorch die in lengte variëren tussen de 4-9 km. Meer ambitie? Volg (een traject van) de Rheinsteig: 320 km, 9000 hoogtemeters, 21 etappes en 21 flessen wijn.
Wijngebied Baden
• Kenmerken Het ‘burgundische paradijs’ en een van de meest veelzijdige wijngebieden van Duitsland. De regio strekt zich uit over ongeveer 400 kilometer, langs de westrand van het Zwarte Woud, de Kaiserstuhl (een oude vulkaan) en de uitlopers van het Rijndal. In Baden baad je niet alleen in wijn maar ook in de zon, het is warmste wijnregio van Duitsland.
• Druivensoort Spätburgunder (Pinot Noir) is nummer 1 in Baden. En in mindere mate Grauburgunder, Weissburgunder en de lokale druivensoort Gutedel.
• Doen Badischer Weinradweg: 460 km, 8 etappen, 3000 hoogtemeters en elke dag op de fiets naar huis. Kaiserstuhl Wanderweg: 21 km rondom de Vulkanische heuvels van de Kaiserstuhl.
Naturpark Schlei
Tussen de Schlei en de Oostzee in Noord-Duitsland ligt een stukje Duitsland dat voelt als een landschap dat met een paar flinke likken aquarelverf is gecreëerd. Hier kronkelt de Schlei als een lange, fjordachtige arm van de Oostzee 42 kilometer landinwaarts en scheidt zo het schiereiland Schwansen van het vasteland. Het resultaat? Een rafelige kustlijn die telkens opnieuw verrast. Van verlaten strandjes voor dagdromers tot de krachtige golven van de Oostzee voor surfers. Dit gebied, de Ostseefjord Schlei, werd in 2018 uitgeroepen tot eerste gecertificeerde duurzame bestemming van de deelstaat Sleeswijk-Holstein.
Het grootste deel van deze idyllische regio maakt deel uit van het natuurreservaat Naturpark Schlei, het noordelijkste natuurpark van Duitsland waar je fantastisch kunt wandelen en fietsen. Wandelfans rijgen hier bijvoorbeeld op de 160 km lange Natuurparkwandelroute maar liefst vier natuurparken aaneen. Ben je een wandelveelvraat en denk je ‘nu ik hier toch ben’, zak dan af naar Lübeck en stap op de Baltic Sea Coast Hiking Trail (400 km/14 etappes), bestempeld als de mooiste kustroute van Duitsland.
Wildnis Trail
Tussen de Moezel, de Rijn en de Belgische grens vind je glooiende heuvels, donkere bossen en kratermeren (Maare) die glinsteren als blauwe ogen: de Eifel een middelgebergte in het westen van Duitsland. Dit oude vulkanisch toneel fluistert nog altijd dat er ooit vuur onder je voeten lag.
De Nordeifel – naast de Vulkaneifel, Südeifel, Osteifel en Hocheifel een van vijf deelgebieden van het middelgebergte – is de thuisbasis van National Park Eifel en is bovendien een officieel Dark Sky Park. Zo’n internationale certificering betekent dat de Nordeifel tot de donkerste plekken ter wereld behoort.
Overdag schitteren de sterren op een van vele wandelroutes waaronder de zogenaamde Eifelschleifen – een netwerk van 95 wandelrondjes die in lengte variëren van 4 tot 22 km. Ben je meer een kilometervreter? Dan daagt de Eifelsteig (313 km) je uit of de 85 km lange Wildnis Trail (4 dagetappes) waar je door de oerbossen van het nationale park struint met de markante kop van de Eifelse wilde kat als je herkenningspunt. Onderweg kun je je tent opzetten op een van de Trekking Camps midden in de natuur.
Lahndal
Het Lahndal in Hesse is geen rechte lijn, het is een kronkelende liefdesbrief van water aan het landschap waardoor de Lahn lui slingert door bossen, langs wijngaarden en onder kastelen door alsof ze op auditie is voor een sprookje.
Hier kun je dagenlang wandelen of fietsen langs de oever en steeds denken: ‘Nog één bocht en dan stop ik’– om vervolgens drie dorpen verder te eindigen met een Fischbrötchen in je hand. Kanoërs dobberen mee op het ritme van de stroom, terwijl ijsvogels je inhaalactie in een blauwe flits afstraffen.
Stadjes als Marburg en Limburg an der Lahn zijn de bonuslevels: vakwerkhuizen die lijken te zijn gestapeld door iemand met een creatieve dronk, en kathedralen die vanuit elke hoek weer anders poseren. En het mooiste? In het Lahndal doet niemand moeilijk over je tempo.
Of je nu full-speed over de Lahnradweg (bijna 250 km van bron tot monding) knalt of urenlang blijft hangen op een oeverbankje – de rivier wacht wel. Ze heeft toch nog een paar honderd bochten te gaan.
Grootste bakstenen brug ter wereld
Het Vogtland in het zuidwesten van Saksen (en een stukje Thüringen en Beieren) is zo’n streek die niet schreeuwt om aandacht, maar je toch volledig inpakt. Bossen, valleien, meertjes, en dorpjes golven hier over het landschap als een lappendeken die iemand nonchalant heeft neergegooid.
Een van de mooiste periodes om te gaan is de herfst want dan barst hier een Indian Summer los die niet onderdoet voor het Thüringer Woud aan de overkant van de grens: esdoorns in vuurrood, beuken in goudgeel, en de geur van nat blad die je achtervolgt tot in je jasvoering.
Voor wandelaars liggen er de zogenaamde Q Wege, kwaliteitswandelpaden waarvan er maar liefst vijf door het Vogtland slingeren. Hier tussendoor wurmt zich de Vogtland Panoramaweg, een langeafstandswandelpad dat met 235 km en 12 etappen een serieuze kilometervreter is.
Liever op de pedalen? Volg dan de Elsterradweg die de rivier de Witte Elster van bron tot monding volgt. En dan is er die ene brug die alle superlatieven inpakt: de Göltzschtalbrücke – ’s werelds grootste bakstenen brug, met 26 miljoen stenen opgestapeld tot een 78 meter hoge spoorboog. Een kathedraal van baksteen waar treinen hoog boven de vallei voorbij zoemen. Dat deze nog niet in LEGO bestaat.
