Fietsen op de grens van zoet en zout
Waar tot 1969 eb en vloed vrij spel hadden, fiets je nu door rietvelden, jonge bossen en ruige graslanden. Rondje Lauwersmeer voert je in 43 kilometer door een landschap dat nauwelijks droog achter de oren is. Trek er één dag voor uit, of maak een vijfdaagse roadtrip van. Wie geregeld afstapt, ontdekt dat achter iedere dijk een nieuw verhaal ligt.
Land uit zee
Op 25 mei 1969 werd de Lauwerszee afgesloten van de Waddenzee. Het zoute water veranderde in een zoet meer en op de drooggevallen zeebodem ontstond een nieuwe wildernis. Alleen de schelpen in de grond en sommige planten verraden nog dat hier ooit de zee lag.
Inmiddels zijn de zandplaten begroeid, houden konikpaarden en Schotse hooglanders het landschap open en voelen vogels zich er zo thuis dat vogelaars bij het horen van de naam Lauwersmeer direct hun verrekijker ‘trekken’. Sinds 2003 is het gebied officieel een nationaal park.
In de Salt Shop
Salt Herfst Bundel
Na 100 komt nummer 101 en gaat ons avontuur gewoon verder. Onder meer met een flinke graai in producten die de tand des tijds glorierijk hebben doorstaan en die we inmiddels liefkozend ‘klassieker’ of ‘icoon’ noemen. Maar dat is niet het enige dat je in deze herfsteditie kunt verwachten. Bestel de kakelverse uitgave in combinatie met onze jubileumeditie en je houdt de verzendkosten in je zak.
Tegen de klok in
Rondje Lauwersmeer begint en eindigt in Zoutkamp. Onderweg eet je letterlijk van twee walletjes: Friesland en Groningen.
De naam Zoutkamp verwijst naar het zout dat hier in de middeleeuwen uit veen werd gewonnen, tegenwoordig denk je aan garnalen en vissersboten. Hoewel de vloot na de afsluiting van de Lauwerszee naar Lauwersoog verhuisde, bleef de maritieme sfeer achter. Maak een rondje langs de gekleurde huisjes en het Visserijmuseum en leg met een vers visje alvast een goede (zee)bodem.
Vanuit Zoutkamp volgt de route de Zoutkamperril, het kronkelende verlengstuk van het Reitdiep. Ooit verbond dit water Groningen met open zee. Nu wijst het de weg naar een horizon vol riet en vogels. Over de verhoogde Strandweg fiets je verder naar de Ballastplaat, een voormalige zandplaat die na de afsluiting veranderde in bos en grasland. Stap af en wandel. Hier leven konikpaarden, Schotse hooglanders en, hoog boven het gewoel, de zeearend.
Bij de Vlinderbalg wacht een uitkijkpunt met een slimme truc: de zijwanden klappen naar voren, zodat je liggend naar de sterren kunt kijken zonder wakker te worden met een nek van gewapend beton. Nationaal Park Lauwersmeer is sinds 2016 officieel Dark Sky Park en viert in 2026 het tienjarig bestaan.
Waar zoet en zout elkaar raken
In Lauwersoog staat het meer neus aan neus met de Waddenzee. Eerst passeer je de museumhaven met historische schepen, daarna de werkhaven waar vissersboten binnenlopen. Hier staat het nieuwe Werelderfgoedcentrum Waddenzee, het thuis van het voormalige Zeehondencentrum Pieterburen. Binnen duik je in de wereld van het wad, kijk je mee in het zeehondenziekenhuis en ontdek je hoeveel leven zich onder het ogenschijnlijk lege water verbergt. Vanaf het dak zie je de haven, het NP Lauwersmeer en NP Schiermonnikoog in één blik. Verderop liggen de Cleveringsluizen: twaalf betonnen kokers die overtollig zoet water bij eb naar de Waddenzee afvoeren en bij hoogwater weer sluiten. Een waterpoort tussen twee werelden.
Aan de Friese kant bereik je Hoek van de Bant. Klim de dijk op en neem plaats op de Waddentribune. Voor je ligt een voorstelling die nooit tweemaal hetzelfde is. Water wordt zand, zand wordt water en ondertussen schuiven wolken, vogels en licht door het decor. Jaarlijks gebruiken miljoenen trekvogels het waddengebied als wegrestaurant en tussenstation. Klim op een curvebank bij Ezumakeeg voor uitzicht over het water of ‘s nachts op de sterrenhemel. In de Bantpolder voeren kieviten, grutto’s en scholeksters de boventoon. In de winter nemen duizenden ganzen het grasland over. Daarna buigt de route naar het zuiden. Langs het water, over de provinciegrens, langs de imposante uitkijktoren De Reiddomp (25 m) aan de rand van het Diepsterbos, terug naar Zoutkamp. Na drieënveertig kilometer verder ben je terug, maar kijk je anders naar het landschap.
Vijfdaagse
Wie tijd heeft, maakt van het rondje de ruggengraat van een vijfdaagse roadtrip. Zo wordt Rondje Lauwersmeer meer dan een fietsroute. Een reis tussen land en water, Groningen en Friesland, daglicht en duisternis. Je hoeft alleen maar te blijven trappen. En op tijd af te stappen. Download de route hier.
Meer info visitgroningen.nl, friesland.nl, np-lauwersmeer.nl
