Mountainbiken? Mag niet na zonsondergang. Nachtsurfen? Veel te gevaarlijk. Ja, het lijkt vaak alsof je als actief buitenmens ineens flink beteugeld wordt zodra de dagen korter worden. Maar het hoeft niet. Acht tips om deze herfst zelfs in de donkerste uurtjes je hart op te halen.
Hippe Hutten
Duistere zaken Kampeertrekken.
Zwart gat Lauwersmeer
Naar de dark side In nationaal park Lauwersmeer is het ’s nachts zo donker dat zelfs het Zwarte Woud er pips bij afsteekt. Logisch dat dit kletsnatte vogelparadijs op de grens van Groningen en Friesland als tweede natuurgebied in Nederland werd gekroond tot Dark Sky Park: een internationaal keurmerk voor wilde plekken waar je nog ouderwets van de duisternis kunt genieten. In de Kollumerwaard bijvoorbeeld; fietsend op ‘het donkerste fietspad van Nederland’ tussen de Kwelderweg en de Hooge Zuidwal. Of gewoon liggend op je rug in Achter de Zwarten: een stijlvol ‘hemelplatform’ waar je naar hartenlust naar de sterren mag staren.
Geen hand voor ogen Wie geen genoeg krijgt van dat eindeloos zwarte hemelgewelf, kan langs het Lauwersmeer sinds kort ook blijven tukken. Op een voormalig natuurkampeerterrein openden de eindbazen van Cabiner onlangs namelijk hun twee nieuwste hutten. Het concept is onveranderd gebleven: met enkel plattegrond en proviand moet je op zoek naar een stijlvol doch off-the-grid wikkelhuisje dat ligt verstopt in de vaderlandse wildernis. Maar waar de Cabiner-cabins elders enkel te voet of per kano zijn te bereiken, kun je in het Lauwersmeer ook per fiets op avontuur.
Licht in het duister cabiner.com, np-lauwersmeer.nl
Nachtlopen
Duistere zaken Nachtelijk hardlopen.
Zwart gat Waar je maar wil.
Naar de dark side Ze schijnen te bestaan: mensen die hun snelle stappers aansnoeren als de rest van Nederland nog op één oor ligt. Lieden die in het holst van de nacht hun wekker zetten, om al hollend de serene stilte te ervaren die in onze moderne maatschappij zo zeldzaam is geworden. Gekkenwerk? Niet als je het aan Hans Koeleman vraagt. De oud-Olympische atleet beschrijft in zijn boek Het Blauwe Uur hoe het rennen in het donker hem terugbracht naar de essentie van zijn hardloopgeluk.
Geen hand voor ogen Ook in Salt brak Koeleman al eens een lans voor een pikkedonker potje slowrunning. “Ik ga letterlijk zwerven. De duinen in, paden nemen waarvan ik niet weet waar naartoe ze leiden. Als het een half uur wordt, wordt het een half uur. Maar het kan ook zomaar dat ik pas na uren besluit om om te keren. Ook als ik met anderen loop, lopen we in stilte. Het liefst ’s nachts, als het zo donker is dat je niet eens kan zien dat je voeten de grond raken. Het is een openbaring gebleken. Ik ben erachter gekomen hoe ongelofelijk mooi hardlopen op deze manier kan zijn. Tijdens het rennen maakt zich een diepe rust van je meester.” Amen.
Schone Schijn
Duistere zaken Boswandelen.
Zwart gat Rivierenhof, Antwerpen
Naar de dark side Wat krijg je als je natuur, muziek en technologie samen laat pruttelen in een roerbakpan? De Grote Schijn natuurlijk; een eigenzinnig lichtfestival dat deze herfst na zeven edities in het Rotterdamse Kralingse bos, nu voor het eerst neerstrijkt in het Antwerpse Rivierenhof. Waar je bij vergelijkbare evenementen zoals Glow in Eindhoven en het Amsterdam Light Festival enkel rondsjokt in de donkere betonnen jungle, mogen de lichtkunstenaars zich uitleven op het canvas van moeder natuur. Achter elke boom wacht een andere verrassing. Van fluisterende stammen tot kakelbonte blaadjes en van oplichtende grasstengels tot een ballet van waterstralen.
Geen hand voor ogen Speciaal voor De Grote Schijn is een 2 kilometer lange wandelroute uitgezet door het bos. En niet alleen je ogen worden onderweg in de watten gelegd. “We streven ernaar om een filmische beleving te creeren”, aldus regisseur Christophe van Hostauijen. “Daarom hebben we extra aandacht besteed aan de soundscape. Alle technologie is subtiel verborgen, zodat bezoekers volop kunnen genieten.”
Licht in het donker De Grote Schijn is open in de avonduren van 29 oktober t/m 22 november. Tickets zijn te koop via degroteschijn.be
In de Salt Shop
Olight Perun 2 Mini Hoofdlamp
Als de zon zakt en de duisternis intreedt, wordt een hoofdlamp meer dan een gadget, het wordt je gids, je veiligheid en je zekerheid. Zo maak je met een klein hulpmiddel, zoals de Perun 2 Mini van Olight een groot verschil.
Uitgemergeld
Duistere zaken Grotbiken.
Zwart gat Valkenburg.
Naar de dark side Er zijn mountainbikers die in het donker stiekem hun stalen ros opzadelen. Foei. Zoals elke boswachter kan beamen zijn de bossen in Nederland na zonsondergang bedoeld voor (de rust van) de dieren. Gelukkig is er één plek in Nederland waar je je dikke banden wel gewoon in het aardedonker de sporen mag geven. In… ahum… ónder het Limburgse Valkenburg wachten ruim 80 kilometers aan ondergrondse gangstelsels die zich prima per fiets laten ontdekken.
Geen hand voor ogen Let wel: je mag niet zomaar op eigen houtje rond stuiteren in deze mysterieuze mergelgrotten. Maar wie een lokale gids aan zijn jasje trekt kan op een kettingloze cardanfiets anderhalf uur zijn lol op. Op veel passages wordt deze onderaardse wonderwereld enkel verlicht door het schijnsel van je voorlamp. Slingeren. Bukken. Biken. Wat een avontuur.
Licht in het donker Een grotbike-sessie in de Valkenburgse mergelgrotten is ondermeer te boeken via valkenburgadventure.nl en grottenvanvalkenburg.nl
HOEMP! HOEMP!
Duistere zaken Vogels kijk… euh… luisteren.
Zwart gat Van de Biesbosch tot het Zuidlaardermeer.
Naar de dark side Natuurlijk zijn ze schitterend: dat bonte bassie van de blauwborst, de gele kop van de wielewaal of het robijnrode keppeltje van de kleine bonte specht. Maar de ervaren vogelaar weet dat vogels kijken veel meer is dan een zoektocht naar het meest kleurrijke verendek. Ga maar eens na zonsondergang de hort op. Vanaf schemertijd word je teruggeworpen op de belangrijkste eigenschap van elke vogelaar: een goed gehoor. En zo ontdek je vanzelf dat ook de zang (én het uiterlijk) van de minder bont bedeelde soorten de moeite meer dan waard is.
Geen hand voor ogen Eerst nog even inkomen? Luister vooral eens naar onze vrienden van de Vogelspotcast. In hun nimmer aflatende speurtocht naar vaderlandse vogels gingen Arjan Dwarshuis en Gisbert van Baalen al eens in het duister op zoek naar de nachtzwaluw (aflevering #16 en 17), bosuil (#35) en oehoe (#54). Maar onze favoriet blijft de kennismaking met de roerdomp (#11), waarin ‘Gip’ haast tot tranen is geroerd als hij voor het eerst de mysterieuze misthoorn van deze roemruchte rietvogel hoort. Ondermeer de Biesbosch, het Zuidlaardermeer, de Rottige Meente en de Weerribben bieden goede kansen om rond zonsondergang ook met eigen oren een roerdomp te horen hoempen.
Halloween
Duistere zaken Nachtklimmen.
Zwart gat Almere, Amsterdam, Rotterdam en Venlo.
Naar de dark side Natuurlijk kun je vragen of ze in je lokale boulderhal een keertje de lichten willen dimmen. Maar wie echt wil ervaren hoe het is om ’s nachts als een spookdiertje door de boomtoppen te klauteren kan zich beter melden bij een van de vier klimbossen van Fun Forest. Voor één keer per jaar zwaaien eind oktober traditioneel de deuren open voor een avondje nachtklimmen na zonsondergang. Alle kabelbruggen, touwladders en tokkelbanen bungelen als vanouds in de bomen. Alleen om je weg te vinden op grote hoogte ben je dit keer aangewezen op het licht van je hoofdlampje.
Geen hand voor ogen Nog niet spannend genoeg? Vooruit, in de vestigingen van Almere, Amsterdam en Rotterdam, en bij de concullega’s van Garderen, Vught en Harderwijk, staat eind oktober nog een tweede nachtklim-avond op het programma. Een avond Halloweenklimmen welteverstaan. Vol griezelige versieringen en acteurs die je de stuipen op het lijf jagen. Denk: skeletten, nepbloed en dolende zombies. B-b-bibberen in je klim-b-b-broek.
Licht in het donker Kijk voor de precieze data en tickets op funforest.nl/nachtklimmen
In de Salt Shop
Noorderlichtlopers
In zijn derde boek ‘Noorderlichtlopers’ reist Tim Voors niet naar de andere kant van de wereld, maar bezoekt hij het laatste stuk echte wildernis van Europa. Op nog geen vier uur vliegen vanaf Schiphol begint hij met wandelvriendin Sunny aan de Kungsledentrail, een route van ruim 400 kilometer door Lapland
Oogstrelende Vonkjes
Duistere zaken Zeevonk zien.
Zwart gat Langs de gehele, Nederlandse kust.
Naar de dark side Waarom naar de poolcirkel voor het noorderlicht, als Moeder Natuur ook aan onze eigen Hollandse kust de discolampen indraait voor een spectaculaire lichtshow. Als er zeevonk ronddoolt in de branding tenminste. Dit eencellige zweephaardiertje geeft bij gevaar een felblauwe gloed af die het midden houdt tussen een tube glittertandpasta en de glow-in-the-dark-sterren op het plafond van je neefje.
Geen hand voor ogen Dit sterke staaltje bioluminescentie, ook wel ‘het lichten van de zee’ genoemd, vindt alleen plaats als het water in beweging komt. Als je midden in de nacht een duik in de golven neemt dus. Maar ook gewoon door op het strand door het natte zand of ondiepe voorzeetjes te banjeren. Elke stap ontketent een explosie aan oogstrelende vonkjes. Zeevonk wordt vaak ten onrechte gezien als een typisch zomerfenomeen, maar is soms tot diep in de herfst – of al vroeg in het voorjaar – te aanschouwen. Wel heb je de beste kans op warme, windstille avonden.
Licht in het donker Houd de Instagram-account @zeevonkalert in de gaten voor alle actuele waarnemingen van dit onvergetelijke fenomeen.
Zwart Wad
Duistere zaken Wadlopen en zeilen.
Zwart gat Usquert en Lauwersoog.
Naar de dark side Op zaterdag 24 oktober komt het donkere najaar tot een absoluut hoogtepunt. Voor de 22e keer vieren Natuur- en Milieufederaties door heel het land De Nacht van de Nacht. Van Bemelen tot Callantsoog worden er maanwandelingen, nachtmeditaties, lichtjestochten en duistere diners georganiseerd. Maar deze ode aan het duister, en middelvinger naar lichtvervuiling, beleef je misschien wel het best op het schier onmetelijke zwart van het wad. Vanuit het Groningse Usquert bijvoorbeeld, waar de doorgewinterde waddengids Wim Spijk op 17 oktober al zijn modderlaarzen eenmalig na schemering uit de kast trekt. In 2,5 uur loop je op het wad bij Noordpolderzijl langs glinsterende geulen, obscure kwelders en pikdonkere prielen.
Geen hand voor ogen Liever de benen omhoog? Bij Lauwersoog kun je op 24 oktober met de reddingsboot Gebroeders Luden de Waddenzee op. Indien mogelijk gaan de motoren uit, en hopen ze een heldere sterrenhemel aan te treffen.
Licht in het donker Aanmelden kan via wadlopenmetwimspijk.nl. Voor alle activiteiten door heel het land kijk je op nachtvandenacht.nl
