Soms begint een goed verhaal niet bij iets nieuws, maar juist bij iets dat ooit werd afgeschreven. Een plek waar niemand meer naar omkeek, tot iemand besloot opnieuw te kijken. Langzamer. Anders.
Voor Salt #91 doken we in die wereld van tweede kansen. Van oude vuilnisbelten tot verlaten vliegvelden en kerken die opnieuw tot leven komen. Plekken met een verleden – en ineens ook met een toekomst waar je hart sneller van gaat kloppen.
Afvalrace: mountainbiken op voormalige vuilnisbelten
Metamorfose Voormalige vuilnisbelten.
In een vorig leven Onze huishoudelijke afvalberg is sinds 1950 verviervoudigd tot een schrikbarende 1,6 kilo per Nederlander per dag. Soms worden er echter ook stortplaatsen opgedoekt. En doorgaans zijn mountainbikers er als de kippen bij om dan wat klimmetjes op te eisen.
Nieuwe jas Ondermeer de mtb-rondjes van Bergschenhoek (6,5 km, 206 hoogtemeters), Spaarnwoude (7 km, 371 hoogtemeters) en Zoetermeer (5,2 km, 179 hoogtemeters) slingeren op en neer over voormalige vuilnisbulten.
Een moddervette aanrader is ook de rode Gulbergroute bij het Brabantse Nuenen. In 15 zinderende kilometers klim je tot het hoogste punt van de vroegere RAZOB-vuilnisberg; met 60 meter boven zeeniveau eveneens het hoogste punt van de provincie.
Met ruim 600 opgedoekte asfaltbulten kun je in Brabant sowieso je lol op. Op de onbewijzerde route ‘Brabantse bergen’ (zie komoot.com) krijg je naast de Gulbergen nog eens drie stortplaatsen voor je kiezen. Met de giftige klimmetjes (280 hoogtemeters in totaal), de fikse afstand (110 km) en het rappe bochtenwerk is deze tocht vooral weggelegd voor de meer ervaren puinbiker.
Als herboren Fietsfanaat Bram de Vrind verzamelde op zijn website alle vaderlandse afvalbergen waar je per mtb of gravelbike omhoog kunt stoempen. Deze interactieve kaart is te vinden op defietsjournalist.nl/vuilniscols.
Vliegende vaart: natuur en sport op oude vliegvelden
Metamorfose Voormalige vliegvelden.
In een vorig leven Vanaf 1913 groeide Vliegbasis Soesterberg uit tot een terrein ter grootte van duizend voetbalvelden. Totdat eind 2008 de final boarding call klonk op het oudste militaire vliegveld van ons land.
Nieuwe jas Na de sluiting werd het Nationaal Militair Museum er gebouwd. Maar de voormalige luchtmachtbasis heeft bovenal een tweede leven gekregen als een uniek natuurgebied. Waar ooit de F-15’s opstegen, zweven nu haviken en buizerds op de thermiek. Waar voorheen soldaten marcheerden, scharrelen nu reeën, dassen en boommarters rond. Via een handvol ecoducten slaat dit lappendeken van bos, heide en schraalgrasland een brug naar de Utrechtse Heuvelrug. Maar ook als tweevoeter is het verdraaid goed toeven in deze nieuwe natuur.
Spil in het web aan fiets- en wandelpaden is de voormalige start- en landingsbaan. Buiten het broedseizoen (15 maart – 15 augustus) kunnen fietsers, skeeleraars, longboarders en hardlopers als een straaljager de horizon tegemoet.
Als herboren Ook op de Twentse Fliegerhorst wandel je tussen oude bomkraters (tegenwoordig kikkerpoeltjes) en een aan brokken gehakte landingsbaan. De voormalige verkeerstoren is inmiddels een klimwalhalla voor boulderaars, abseilers en slackliners.
De kop in het zand: fietsen langs de Atlantikwall
Metamorfose De Atlantikwall.
In een vorig leven Deze Duitse verdedigingslinie leek misschien zo lek als een mandje, maar de geallieerden stuitten in de Tweede Wereldoorlog wel degelijk op een keihard deurbeleid. Hoewel de naam anders suggereert was de tochtstrip langs onze Noordzeekust dan ook geen muur, maar een strategische stippellijn van kanonnen, mijnenvelden, antitankgeschut, maar vooral: bunkers. Het plan was om de Atlantikwall uit te rekken van Noorwegen tot Spanje, maar na D-day legden de nazi’s na 2685 kilometer en 10.273 bunkers de scheppen neer.
Nieuwe jas Ook zeventig jaar na dato steekt een fors deel van de bunkers in ons land nog altijd de kruin boven het zand. Enkele zijn ingericht als museum, andere zijn als vleermuizenreservaten verboden terrein, maar een groot deel kun je ook prima op de fiets aan elkaar trappen. Vooral op het Zeeuwse Walcheren is het goed onderduiken met bijna 80 exemplaren langs de 32 kilometer lange Bunkerroute tussen Westkapelle en Koudekerke.
Als herboren Wie te moegetrapt is om huiswaarts te keren, kan iets noordelijker langs de kust blijven tukken bij Cocondo. Tussen de duinen van Hoek van Holland heeft dit creatieve collectief een Duitse telefoonbunker uit 1943 getransformeerd tot een Instawaardig gastverblijf voor vier personen.
Van de band rollen: skateparken en boulderhallen in oude fabrieken
Metamorfose Oude fabriekspanden.
In een vorig leven Ooit waren ze het toonbeeld van economische groei. Nu staan veel fabrieken leeg, zoals de oude koffiefabriek van Nestlé in Rotterdam en de Polaroidfabriek in Enschede.
Nieuwe jas Skaters geven deze plekken nieuw leven. Zo ontstonden Skateland Rotterdam en De Fabriek in Enschede: twee van de mooiste skateparken van Nederland, waar ook beginners welkom zijn. Ook het World Skate Center in Den Bosch – gevestigd in een voormalige graanschuur – bewijst hoe goed oud en nieuw samen kunnen gaan.
Als herboren Klimmers vinden hun weg naar industrieel erfgoed zoals Radium Boulders in Maastricht. In deze voormalige rubberfabriek kun je op 700 m² aan boulderwanden je grenzen verleggen.
In de gloria: sporten in oude kerken
Metamorfose Oude kerken.
In een vorig leven Nederland telt zo’n 7.000 kerken, maar door ontkerkelijking krijgen steeds meer gebouwen een nieuwe functie.
Nieuwe jas Waar ooit stilte en gezang de boventoon voerden, hoor je nu het ritme van sport. De Utrechtse Sint Gertrudiskerk is omgebouwd tot sportschool, net als vele andere kerken verspreid door het land. Een van de meest opvallende voorbeelden is Saints & Stars in Amsterdam Oud-Zuid, waar je traint onder glas-in-loodramen.
Liever klimmen? In de Venlose Boulderkerk klauter je onder gewelfde plafonds. Met kinderen op pad? Planet Jump in Den Haag en Bounce Valley in Hilversum laten zien hoe kerken veranderen in trampolineparken.
Als herboren En misschien binnenkort zelfs een zwembad: in de Sint-Franciscus van Assisiëkerk in Heerlen liggen plannen klaar. De pastoor zou al bijna in badkleding klaarstaan.
